Đổi mới là "chìa khoá" để thích ứng trong thế giới đầy biến động: Góc nhìn chuyên gia từ FCBEM 2025
Những phân tích về đổi mới logistics và hợp tác tổ chức trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu nhiều biến động đã được hai chuyên gia chia sẻ tại Hội thảo khoa học Kinh tế, Kinh doanh và Quản lý FCBEM 2025.
Những nghiên cứu này không chỉ phản ánh xu hướng học thuật quốc tế mà còn cung cấp định hướng quan trọng cho các tổ chức, doanh nghiệp đang tìm kiếm chiến lược tăng trưởng và phát triển bền vững.
Physical Internet - Tương lai kết nối và bền vững của logistics toàn cầu
Chia sẻ về chủ đề “Enhancing Connectivity, Resilience, and Sustainability of Logistics Networks through the Physical Internet”, GS. Russell G. Thompson (University of Melbourne, Australia) đã giới thiệu về mô hình Physical Internet (PI) là một trong những hướng tiếp cận đổi mới có ảnh hưởng mạnh mẽ đối với ngành logistics trong thập niên gần đây, đồng thời đưa ra một số sáng kiến nổi bật trong City Logistics - lĩnh vực có vai trò then chốt trong vận tải đô thị.
Mở đầu chia sẻ, GS. Russell G. Thomas đã đưa ra những dấu hiệu của không bền vững trong logistics, từ việc vận chuyển hàng không và đóng gói, sản phẩm được lưu trữ ở những kho không cần thiết nhưng lại không có sẵn ở những nơi cần nó, vận chuyển hàng hóa ra vào thành phố, nhiều sản phẩm không bao giờ được bán ra và sử dụng, việc vận chuyển liên phương thức nhanh chóng và đáng tin cậy chưa được đề cao…
Từ đó, GS. Thompson giới thiệu phương pháp tiếp cận tích hợp - City Logistics trong việc phân phối hàng hóa đô thị, thúc đẩy các chương trình đổi mới nhằm giảm tổng chi phí kinh tế, xã hội và môi trường của việc vận chuyển trong thành phố.
Một số sáng kiến trong City Logistics được diễn giả đề cập như: Tủ giao nhận tự động (parcel lockers) giảm áp lực giao hàng giờ cao điểm, giao hàng cộng đồng (crowdshipping) giúp tận dụng năng lực vận chuyển dư thừa, trung tâm gom hàng trong nội đô (micro-consolidation centres) góp phần giảm phương tiện chở hàng vào trung tâm thành phố, phương tiện chở hàng hiệu suất cao nâng cao năng lực vận tải trong khi giảm phát thải, nền tảng số giúp kết nối dữ liệu, tối ưu luồng vận chuyển và hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.
Tiếp đó, GS. Russell G. Thompson giới thiệu về Physical Internet, được xem là mô hình đột phá khi áp dụng tư duy Internet vào lưu chuyển hàng hóa: tối ưu hóa khả năng kết nối, chia sẻ tài nguyên logistics và tạo ra mạng lưới vận tải vận hành như một hệ sinh thái mở. Việc ứng dụng PI không chỉ cải thiện hiệu quả vận hành mà còn gia tăng khả năng phục hồi (resilience) trước gián đoạn - một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu hậu COVID-19 và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu.
Nghiên cứu của GS. Thompson đã mang tới những góc nhìn, mô hình hữu ích trong việc nâng cao mạng lưới logistics, không chỉ tạo ra chuỗi logistics bền vững hơn mà còn thúc đẩy sự chuyển đổi của hệ thống vận tải hướng đến mục tiêu phát thải thấp, phù hợp với chiến lược phát triển xanh của nhiều nền kinh tế.
Kết thúc phần chia sẻ, TS. Trần Ngọc Tuấn bày tỏ sự ấn tượng về những thông tin mà GS. GS. Thompson đã chia sẻ. Logistics và quản lý chuỗi cung ứng hiện đang đượv giảng dạy tại Trường ĐH FPT và Trường ĐH FPT rất mong muốn đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học, nâng cao chất lượng đào tạo. TS. Trần Ngọc Tuấn ngỏ lời mời GS. Thompson có thể tiếp tục tham dự những hội thảo học thuật tiếp theo và tham gia, đồng hành cùng GV, SV của Trường trong các hoạt động nghiên cứu tại phòng lab của Trường.
Hợp tác - “mạch sống” của tổ chức trong thời kỳ biến động
Mang tới Hội thảo đề tài “Role of Collaboration in Turbulent Times”, GS. Preeti S. Rawat từ Somaiya Vidyavihar University, Ấn Độ đã phân tích về bản chất của hợp tác, vai trò của văn hóa trong việc thể chế hóa hành vi hợp tác và mô hình lãnh đạo chia sẻ như động lực thúc đẩy sự vận hành hiệu quả của các tổ chức phân mảnh để phát triển bền vững trong thời đại biến động.
GS. Preeti S. Rawat nhấn mạnh rằng các tổ chức trên toàn cầu đang bước vào một giai đoạn phát triển được định hình bởi nhiều biến động có tính cấu trúc như chuyển đổi công nghệ, phân mảnh địa kinh tế, bất ổn kinh tế, dịch chuyển nhân khẩu học và áp lực từ quá trình chuyển đổi xanh.
Một trong những thách thức nổi bật mà các tổ chức phải đối diện là sự thay đổi nhân khẩu học toàn cầu: dân số già hóa, lực lượng lao động suy giảm tại các nền kinh tế thu nhập cao và sự gia tăng lao động tại các quốc gia thu nhập thấp. Cùng với đó là nhu cầu cao về kỹ năng mới, sự thay đổi đặc tính nghề nghiệp và xu hướng thu hẹp các sáng kiến về đa dạng - hòa nhập, khiến bài toán quản trị nhân sự trở nên phức tạp hơn bao giờ hết. Cạnh tranh ngày càng gay gắt để thu hút khách hàng cũng làm lung lay hiệu quả của mô hình tổ chức phân cấp truyền thống.
Dẫn báo cáo của Boston Consulting Group (2022), GS. Preeti cho biết các tổ chức thành công trong môi trường mới thường không còn dựa vào hệ thống lãnh đạo tập trung, mà chuyển sang cấu trúc “tổ chức phân mảnh” (fractal organisations). Xu hướng này kéo theo sự thay đổi tất yếu trong vai trò lãnh đạo. Mô hình lãnh đạo chia sẻ (shared leadership) đang dần thay thế kiểu lãnh đạo tuyến tính truyền thống.
Trong bối cảnh đó, hợp tác trở thành kỹ năng cốt lõi ở cả ba cấp độ: cá nhân, liên cá nhân và tổ chức. Diễn giả nhấn mạnh vào việc tạo ra văn hóa hợp tác trong tổ chức là yếu tố quan trọng, góp phần tạo ra cam kết dài hạn và nỗ lực thay đổi.
GS. Preeti S. Rawat cũng đưa ra một phương thức hợp tác qua lãnh đạo phân tán (Distributed leadership). Theo đó, lãnh đạo phân tán trao quyền cho các nhóm của tổ chức để hợp tác và quyết định mà không cần chờ đợi phản hồi từ nhóm trung tâm, bởi sự tác sẽ tạo ra tình trạng tắc nghẽn nếu mọi quyết định đều phải được trình và phê duyệt bởi người đứng đầu.
Phần chia sẻ của GS. Rawat đã gợi mở nhiều thảo luận xoay quanh cách cấu trúc một tổ chức, cơ cấu và hình thái của phân tán lãnh đạo trong đó TS. Trịnh Lê Tân (Giảng viên Trường ĐH FPT phân hiệu Đà Nẵng) đã đặt một câu hỏi, trao đổi cùng keynote speakers về chủ đề này.
Các quan điểm chiến lược về quản trị tổ chức và hệ thống logistics chính trong bối cảnh đầy biến động của hai diễn giả chính, từ hợp tác nội bộ đến kết nối hạ tầng toàn cầu đã mở ra hướng tiếp cận mới cho doanh nghiệp trong hành trình đổi mới và thích ứng với tương lai, đồng thời, gợi mở những hướng nghiên cứu mới cho các nhà nghiên cứu tại FCBEM 2025.
Thu Uyên - fpt.edu.vn
