FPT Educamp 2026: Khi thành công của người học không chỉ được đo bằng điểm số
Trong bối cảnh giáo dục đang thay đổi nhanh dưới tác động của công nghệ và những biến chuyển của xã hội, câu hỏi về “thành công” của người học cũng được đặt lại. Thành công không chỉ là hoàn thành chương trình học tập, đạt điểm số tốt, tốt nghiệp hay có việc làm, mà còn là khả năng phát triển cá nhân, tìm thấy ý nghĩa của những việc mình đang làm và chủ động định hình cuộc sống.
Đây là một trong những nội dung được diễn giả GS. Chi Baik (ĐH Melbourne) và anh Bùi Văn Phú (Trường ĐH FPT) chia sẻ tại FPT Educamp 2026, diễn ra ngày 27/9 tại Trường Tiểu học, THCS và THPT FPT Sóc Trăng, Cần Thơ.
Wellbeing và những yếu tố định hình trải nghiệm người học
Từ góc độ nghiên cứu giáo dục đại học, GS. Chi Baik tiếp cận câu chuyện trải nghiệm người học từ một câu hỏi khác: “Thành công” trong giáo dục được đo bằng điều gì?
Trong bài trình bày “Enhancing Student Wellbeing: Creating the Conditions for Students to Thrive”, bà đã chia sẻ về những thước đo quen thuộc như vượt qua môn học, tốt nghiệp hay có việc làm với một câu hỏi rộng hơn: người học có thực sự phát triển và trưởng thành hay không? Theo GS. Chi Baik, "wellbeing" nên được xem là một mục tiêu cốt lõi và một kết quả có ý nghĩa của giáo dục đại học, thay vì chỉ là vấn đề thuộc về khả năng thích ứng hay sức khỏe tinh thần của từng cá nhân.
Các nghiên cứu được GS. Chi Baik dẫn chứng cho thấy trải nghiệm trong chương trình học là một trong những yếu tố dự báo mạnh đối với "wellbeing" của sinh viên, ngay cả khi đã tính đến những yếu tố như hoàn cảnh tài chính, lo lắng về việc làm trong tương lai hay khó khăn về ngôn ngữ. Điều này cho thấy "wellbeing" không chỉ được quyết định bởi đặc điểm cá nhân mà còn chịu ảnh hưởng đáng kể từ chính môi trường giáo dục mà nhà trường tạo ra.
Một trong những điểm được bà nhấn mạnh là "belonging" - cảm giác thuộc về. Mỗi tương tác của người học với nhà trường đều có thể củng cố hoặc làm suy giảm cảm giác mình được chào đón, được tôn trọng và là một phần của cộng đồng. Bên cạnh đó là "competence", tức cảm giác “mình có thể làm được”, và "autonomy" - khả năng có tiếng nói, lựa chọn và chủ động với việc học của chính mình. Người học cần có những lựa chọn có ý nghĩa, hiểu vì sao việc học quan trọng và được tham gia như một chủ thể của quá trình giáo dục thay vì chỉ là người tiếp nhận.
Từ đó, nhà trường cần chú trọng xây dựng các mối quan hệ tích cực giữa người học với giảng viên, bạn bè và cộng đồng; tạo môi trường an toàn, hòa nhập; đồng thời thiết kế những trải nghiệm học tập có thử thách phù hợp, kỳ vọng rõ ràng, phản hồi hữu ích và cơ hội để sinh viên nhìn thấy sự tiến bộ của mình. Theo GS. Chi Baik, giáo viên vì thế không chỉ truyền đạt thêm thông tin. Một trải nghiệm giáo dục có ý nghĩa cần giúp người học hiểu vì sao mình học, điều đó liên quan thế nào đến giá trị, sở thích và mục tiêu cá nhân. Người học cần được tham gia vào quá trình giáo dục thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức.
Quốc tế hóa giáo dục: Từ bản sắc đến năng lực hội nhập, nâng cao trải nghiệm học đường
Với chủ đề “Rooted in Cultural Identity, Soaring to Global Stature: Architecting Multi-Dimensional Experiential Ecosystems for Student Flourishing”, anh Bùi Văn Phú Trưởng phòng Vận hành và Quan hệ đối tác toàn cầu (Trung tâm Đào tạo xuất khẩu nguồn nhân lực bán dẫn, Trường ĐH FPT) nhìn nhận quốc tế hóa giáo dục đại học không nên được hiểu đơn thuần là tiếp nhận các chuẩn mực nước ngoài hay đưa người học vào những dòng chảy toàn cầu. Thay vào đó, quá trình này cần giúp sinh viên vừa hội nhập quốc tế, vừa giữ được sự gắn kết với bản sắc văn hóa và nền tảng của chính mình.
Theo hướng tiếp cận này, trải nghiệm quốc tế cần được thiết kế theo nhiều chiều, kết hợp giữa những chương trình đưa sinh viên ra thế giới với các hoạt động “Internationalization at Home” - quốc tế hóa ngay tại cơ sở giáo dục trong nước. Sinh viên có thể tiếp cận các đoàn ngoại giao, chuyên gia quốc tế, tổ chức phi chính phủ hay các nhà nghiên cứu ngay trên campus, qua đó mở rộng không gian học tập mà không phụ thuộc hoàn toàn vào việc đi nước ngoài.
Một điểm được nhấn mạnh là vai trò của các mối quan hệ hợp tác quốc tế. Theo anh Phú, quan hệ với các đại sứ quán, tổ chức quốc tế hay các viện nghiên cứu cần được chuyển hóa thành những hoạt động cụ thể, trong đó sinh viên không chỉ là người tiếp nhận kiến thức mà có thể tham gia cùng chuyên gia để giải quyết những vấn đề đương đại như phát triển bền vững, công nghệ mới hay những biến chuyển của xã hội.
Trong cách tiếp cận này, bản sắc văn hóa được xem như điểm tựa để người học bước vào môi trường toàn cầu. Thay vì hòa tan trong các chuẩn mực quốc tế, sinh viên có thể mang theo tri thức, văn hóa và góc nhìn của Việt Nam để tham gia đối thoại bình đẳng với các nền văn hóa khác.
Anh Phú đồng thời đặt trải nghiệm quốc tế trong mối liên hệ với "wellbeing" và khả năng thích ứng. Những va chạm đa văn hóa, nếu được thiết kế và hỗ trợ phù hợp, có thể trở thành cơ hội để người học rèn luyện khả năng thích ứng, sức bền tâm lý, hiểu rõ hơn về định hướng tương lai và nhận ra mối liên hệ giữa sự phát triển của bản thân với những đóng góp cho cộng đồng, đất nước.
Từ hai góc tiếp cận, hai keynote speakers tại FPT Educamp 2026 cùng gợi mở một cách nhìn rộng hơn về trải nghiệm giáo dục: người học cần được đặt vào những môi trường vừa mở ra cơ hội kết nối với thế giới, vừa giúp họ hiểu mình, cảm thấy thuộc về cộng đồng và nhận thấy ý nghĩa của việc học. Khi chương trình đào tạo, các mối quan hệ và môi trường học tập cùng hướng đến những điều kiện đó, giáo dục không chỉ hướng tới việc người học “hoàn thành” mà còn tạo nền tảng để họ tiếp tục phát triển trong tương lai.
FPT Educamp 2026 là diễn đàn giáo dục thường niên do Khối Giáo dục FPT tổ chức, mang đến không gian trao đổi học thuật, những vấn đề thời sự trong giáo dục cho cán bộ, giảng viên, chuyên gia. Diễn đàn năm nay quy tụ 55 bài tham luận xoay quanh chủ đề “Nâng cao giá trị trải nghiệm học đường - Kiến tạo cuộc sống sinh viên và đời sống học trò”. FPT Educammp diễn ra tại Trường Tiểu học, THCS và THPT FPT Sóc Trăng vào ngày 27/9.
Thu Uyên - fpt.edu.vn
