Những khoá luận tốt nghiệp giàu giá trị học thuật của SV Trường ĐH FPT

Ngoài những dự án khởi nghiệp sáng tạo, trong đợt bảo vệ tốt nghiệp kỳ Summer 2025 Trường ĐH FPT, sinh viên ngành Quản trị kinh doanh còn thực hiện những khoá luận theo hướng nghiên cứu khoa học, tập trung vào các vấn đề thời sự của xã hội và nền kinh tế số, mang giá trị học thuật cao.

Khám phá động cơ và rào cản trong tiêu dùng bền vững

Trong bối cảnh lãng phí thực phẩm toàn cầu trở thành thách thức lớn đối với phát triển bền vững, nhóm sinh viên ngành Quản trị Kinh doanh Trường ĐH FPT Hà Nội đã thực hiện đồ án “Investigating customer motivations and barriers to purchasing surplus food blind boxes: A behavioral reasoning theory perspective” (tạm dịch: Khám phá động cơ và rào cản của người tiêu dùng khi mua hộp mù thực phẩm dư thừa: Ứng dụng lý thuyết lý do hành vi), nghiên cứu về mô hình “Blind Box” - bán thực phẩm dư thừa dưới dạng hộp bí mật như một giải pháp sáng tạo. 

Để thực hiện nghiên cứu, nhóm đã ứng dụng Behavioral Reasoning Theory (BRT), xây dựng mô hình hai tầng gồm “Reasons For” (lý do ủng hộ) và “Reasons Against” (lý do phản đối) trong quyết định mua hàng. Đồng thời, nghiên cứu phân tích vai trò của chủ nghĩa tập thể - yếu tố văn hóa đặc trưng tại Việt Nam và ảnh hưởng của tư duy nhị nguyên đến hành vi tiêu dùng. Nghiên cứu được triển khai theo phương pháp hỗn hợp. Sau giai đoạn phỏng vấn sâu 20 người tiêu dùng, nhóm tiếp tục khảo sát sơ bộ 249 người để tinh chỉnh thang đo, rồi mở rộng khảo sát lên 983 người nhằm kiểm định mô hình bằng phân tích PLS-SEM.

Kết quả cho thấy, các “Reasons For” tác động tích cực đến thái độ và ý định mua hộp mù, trong khi các “Reasons Against” làm giảm đáng kể ý định tiêu dùng. Chủ nghĩa tập thể góp phần tăng cường động lực và giảm bớt tác động tiêu cực của rào cản, còn tư duy nhị nguyên lại khiến người tiêu dùng nhạy cảm hơn với các yếu tố cản trở.

Về mặt học thuật, công trình mở rộng ứng dụng của BRT trong bối cảnh tiêu dùng thực phẩm dư thừa, đồng thời bổ sung khía cạnh văn hóa - tâm lý đặc thù tại Việt Nam. Về thực tiễn, kết quả có thể giúp doanh nghiệp thiết kế chiến lược marketing phù hợp, nhấn mạnh tính cộng đồng để nâng cao niềm tin khách hàng, cũng như hỗ trợ nhà quản lý xây dựng chính sách giảm lãng phí thực phẩm.

Đồ án này không chỉ được đánh giá cao tại hội đồng bảo vệ mà còn lọt vào Top 20 cuộc thi sinh viên nghiên cứu khoa học BRC 2025, đồng thời được mời báo cáo tại Asia Conference on Business and Economic Studies vào tháng 8/2025. 

Nhận xét về quá trình làm nghiên cứu của nhóm sinh viên, TS. Nguyễn Thị Lan Anh, Giảng viên hướng dẫn cho biết: "Nhóm sinh viên có tinh thần chủ động cao, luôn nỗ lực, bền bỉ - điều rất quan trọng khi làm nghiên cứu. Không chỉ dừng lại ở việc hoàn thành những yêu cầu cơ bản, các bạn luôn chủ động tìm kiếm và tham khảo tài liệu, đọc hiểu các nghiên cứu liên quan, thu thập dữ liệu thực tế cho đến phân tích chuyên sâu. Tháng 8 vừa rồi, nhóm đã tham dự một hội thảo nghiên cứu tại TP. Hồ Chí Minh. Đây là lần đầu tiên tham dự một hội thảo quốc tế, song, nhóm đã thể hiện được sự tự tin khi trình bày tham luận và chủ động giao lưu, trao đổi học thuật với các nhà nghiên cứu khác tại hội thảo". 

Trí tuệ nhân tạo và hành vi mua sắm bốc đồng trên thương mại điện tử

Đồ án “How AI is Shaping the Future of E-commerce: A Study on the Relationship Between AI-enabled Customer Experience and Online Impulse Buying in Vietnam” (Trí tuệ nhân tạo đang định hình tương lai của thương mại điện tử như thế nào: Nghiên cứu về mối quan hệ giữa trải nghiệm khách hàng được hỗ trợ bởi AI và hành vi mua sắm trực tuyến bốc đồng tại Việt Nam) do nhóm sinh viên Đặng Thị Thanh Trúc, Đào Minh Anh, Nguyễn Diệu Linh, Bùi Thị Hải Yến và Lê Thu Phương thực hiện với sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Hoàng Phương Linh được đánh giá cao về tính học thuật. 

Thương mại điện tử tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, kéo theo nhiều xu hướng tiêu dùng mới. Một trong những hành vi phổ biến là mua sắm bốc đồng - yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu của doanh nghiệp. Cùng lúc, AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong các nền tảng thương mại điện tử, từ gợi ý sản phẩm, chatbot chăm sóc khách hàng đến cá nhân hóa trải nghiệm. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa trải nghiệm khách hàng được hỗ trợ bởi AI và hành vi mua sắm bốc đồng vẫn chưa được nghiên cứu sâu tại thị trường Việt Nam.

Dựa trên khung lý thuyết Stimulus - Organism - Response (S-O-R), nhóm đã xây dựng mô hình nghiên cứu nhằm chỉ ra cách AI tác động đến cảm xúc và nhận thức người tiêu dùng, từ đó dẫn đến hành vi mua sắm bốc đồng. Kết quả bước đầu khẳng định rằng trải nghiệm khách hàng được AI hỗ trợ không chỉ nâng cao sự hài lòng mà còn trực tiếp làm gia tăng hành vi mua ngoài dự định, đặc biệt trên các nền tảng thương mại điện tử tập trung vào hình ảnh và sự tương tác nhanh.

Công trình có giá trị cả về lý luận và thực tiễn. Về học thuật, nghiên cứu mở rộng ứng dụng khung S-O-R trong môi trường số được hỗ trợ bởi AI. Về thực tiễn, kết quả giúp doanh nghiệp thương mại điện tử thiết kế trải nghiệm khách hàng thông minh hơn, đồng thời đặt ra yêu cầu quản lý hành vi tiêu dùng bốc đồng một cách có trách nhiệm.

Việc sinh viên ngày càng tham gia vào các hoạt động nghiên cứu khoa học không chỉ khẳng định khả năng tư duy, đổi mới trong nghiên cứu, mà còn là minh chứng rõ nét cho định hướng đào tạo gắn với đẩy mạnh nghiên cứu của Trường ĐH FPT.

Thu Uyên - fpt.edu.vn